3/3 Orange

O Umair Haque περιέγραψε με εύστοχο τρόπο ένα από τα δέκα λάθη του Barack Obama σε επίπεδο σχεδιασμού και στρατηγικής: “Κάθε ισχυρός άνδρας χρειάζεται ένα μυστικό όπλο. Γι’ αυτό ο κύριος Μιγιάγκι δίδαξε στον Ντάνιελ την τεχνική του Γερανού. (…) Το πρόβλημα του Obama είναι ότι αρνείται να χρησιμοποιήσει το μυστικό του όπλο ακόμα κι όταν είναι επείγουσα ανάγκη”. Ο Haque αναφέρεται στην ιδιότητα του Obama ως λαοπρόβλητου ηγέτη και εκλεκτού του λαού. Το πως από λαοπρόβλητος ξεκίνησε να προβάλεται ως λαομίσητος στα ηλεκτρονικά μέσα είναι μιά άλλη ιστορία που θα συζητήσουμε παρακάτω όταν σχολιάσουμε την παραπλάνηση της κοινής γνώμης.

Ο λόγος για τον οποίο αναφέρομαι στον Haque, είναι γιατί αναγνωρίζω μία περίπτωση όπου η ανάγκη είναι επείγουσα αλλά το μυστικό όπλο δεν χρησιμοποιείται. Ο παραδοσιακός τύπος βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση σύμφωνα με τις πρόσφατες ετήσιες εκθέσεις – ειδικά στην Ελλάδα η κυκλοφορία των απογευματινών εφημερίδων εμφάνισε κάμψη κατά 10,57% περίπου σε σχέση με την περυσινή χρονιά. Ακόμα κι αν δεν διαβάσουμε τους αριθμούς, έχουμε όλοι πρόσφατη στη μνήμη μας την αναστολή λειτουργίας της εφημερίδας “Ελεύθερος τύπος”. Στις ανακοινώσεις της η γενική συνέλευση των μετόχων αναφερόταν πρίν δύο μήνες στις αρνητικές προοπτικές του κλάδου και το μοντέλο ενημέρωσης που “κυριαρχεί στον τόπο μας.” Διαβάζω κατά καιρούς τα ξένα μέσα ενημέρωσης, τα οποία επικεντρώνονται σε αυτό το περιβόητο “μοντέλο” και την ανάγκη επανασχεδιασμού του. Πριν λίγες ημέρες, συζητήθηκε ακόμη και η ιδέα της διεξαγωγής παιχνιδιών στοιχημάτων στις ηλεκτρονικές σελίδες των εφημερίδων ώστε να αυξηθούν τα έσοδα τους. Αυτή τη στιγμή το αμερικανικό “μοντέλο” στηρίζεται στην ελεύθερη διάθεση του περιεχομένου μέσα από το Internet και τα έσοδα από τις συνδρομές και τη διαφήμιση. Δεδομένου ότι τα τελευταία κυμαίνονται ακόμη σε αρκετά χαμηλά επίπεδα, η ανάγκη εξεύρεσης λύσεων είναι άμεση. Διαβάζω ακόμη για τις πρωτοβουλίες που έλαβε η αμερικανική κυβέρνηση απέναντι στους χιλιάδες απολυμένους: “The hard truth is that some of the jobs that have been lost won’t be coming back. They are the casualties of a changing economy.” Οι ανάγκες της σύγχρονης οικονομίας επιτάσσουν ως λύση τη δια-βίου εκπαίδευση και την στροφή προς νέα επαγγέλματα. Θεωρητικά, όλες οι εφημερίδες θα μπορούσαν να κλείσουν, οι υπάλληλοι των εκδοτικών οργανισμών να εκπαιδευτούν και να διοχετευτούν σε άλλες αγορές και όλοι εμείς οι υπόλοιποι να ενημερωνόμαστε από τον ηλεκτρονικό τύπο, ο οποίος θα προστατεύεται μάλιστα και από το ίδιο το κράτος (Soon to a country near you).

“- What if the newspaper industry does go down?

- To me this presents a real tragedy in the sense that journalism is a central part of democracy.”

Με μιά πρόταση, αντιλαμβανόμαστε την ουσία του προβλήματος αλλά και την ίδια τη λύση του. Τα λόγια του Eric Schmidt κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο περιοδικό Fortune και τον Adam Lashinsky, υποδηλώνουν την ύπαρξη της ελευθεροτυπίας ως συνταγματικό δικαίωμα. Ένα άλλο συνταγματικό δικαίωμα είναι αυτό του “Συνδικαλίζεσθαι”. Είναι το δικαίωμα που έχουν οι πολίτες μιάς δημοκρατικής χώρας, να οργανωθούν συλλογικά για την προστασία και την διεκδίκηση των επαγγελματικών, σε αυτή την περίπτωση, δικαιωμάτων τους. Αυτό είναι το μυστικό όπλο. Γιατί δεν εκφράζονται η συνδικαλιστική ηγεσία και οι επαγγελματικές οργανώσεις; Έχουμε ακόμα την ιδέα ότι οι bloggers θα φέρουν τον κόσμο στο Σύνταγμα;

Παραπλάνηση της κοινής γνώμης

Αποστολή των εφημερίδων είναι να διασφαλίζουν τον ελεύθερο λόγο μέσα σε ένα φιλελεύθερο πολίτευμα. Είναι ο τύπος έτοιμος να υπηρετήσει το ρόλο του στα ηλεκτρονικά μέσα;

Το πρόσφατο παράδειγμα της μεροληπτικής στάσης απέναντι στην προσωπικότητα και τις ικανότητες του Αμερικανού προέδρου και το κλίμα δυσπιστίας που συναντούμε στα ξένα ηλεκτρονικά μέσα δείχνουν πως το Internet με πολλούς τρόπους και σε σύντομο χρονικό διάστημα μπορεί να εξυπηρετήσει πολιτικές ιδεολογίες και να οξύνει τον πολιτικό φανατισμό. Η αναγκαιότητα εφαρμογής των αρχών δεοντολογίας του δημοσιογραφικού επαγγέλματος στο Internet είναι ολοφάνερη. Και η παρουσία των επαγγελματικών οργανώσεων είναι κι εδώ επείγουσα και επιβεβλημένη.

Προσθήκη (30/08/2009): Μετά από χθεσινή συζήτηση, συνειδητοποίησα ότι αμέλησα να αναφέρω και τον ρόλο των…τρόπων τινά κρατικών επιχορηγήσεων, ο οποίος συνδέεται άμεσα με την δεοντολογία του δημοσιογραφικού επαγγέλματος. Όσο εκείνη απουσιάζει, τα κρατικά έξοδα αυξάνονται και η αμεροληψία εξαντλείται. Άρα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η απουσία ελεύθεροτυπίας θα σώσει τον Τύπο από το οικονομικό αδιέξοδο. Είναι αυτός ο Τύπος που θέλουμε να σώσουμε;

(via http://www.parapolitiki.com/)